CyberDSA 2026 tutup tirai! Pertahanan siber, digital dan keselamatan AI jadi agenda utama

Tiga hari penganjuran Cyber Digital Services, Defence and Security Asia (CyberDSA) 2026 di Malaysia International Trade and Exhibition Centre (MITEC), Kuala Lumpur memperlihatkan bagaimana keselamatan siber kini berkembang jauh melangkaui isu perlindungan sistem, sebaliknya menjadi komponen penting dalam pertahanan negara, ekonomi, infrastruktur kritikal dan kepercayaan digital.

Memasuki edisi keempat, CyberDSA 2026 yang berlangsung dari 5 hingga 7 Oktober menghimpunkan 167 syarikat dari 21 negara serta 8,862 pengunjung dari 55 negara, selain lebih 60 pemimpin siber antarabangsa dari 16 negara menerusi Cyber Leaders Programme.

CyberDSA 2026 himpun pemain siber global, AI jadi agenda utama

Penganjuran kali ini turut memperlihatkan pertemuan lebih rapat antara kerajaan, agensi keselamatan dan pertahanan, pengawal selia, industri teknologi, akademia serta pengendali infrastruktur kritikal dalam membincangkan cabaran keselamatan digital yang semakin kompleks.

Hari pertama CyberDSA 2026 dimulakan dengan tumpuan terhadap perkembangan kecerdasan buatan (AI), khususnya keperluan memastikan teknologi berkenaan berkembang seiring dengan kawalan keselamatan dan tadbir urus yang kukuh.

Majlis pembukaan rasmi disempurnakan Timbalan Menteri Digital, Datuk Wilson Ugak Anak Kumbong yang menegaskan aspirasi Malaysia untuk menjadi Negara AI menjelang 2030 perlu disokong oleh keselamatan, kepercayaan dan keupayaan negara yang kukuh.

“Sebuah Negara AI juga mestilah sebuah negara yang selamat. AI bergantung kepada data. Data pula bergantung kepada infrastruktur, manakala infrastruktur bergantung kepada keselamatan.

“Pada akhirnya, kesediaan rakyat dan perniagaan untuk mengambil bahagian dalam ekonomi digital bergantung kepada kepercayaan. Tanpa kepercayaan dalam persamaan ini, keseluruhan aspirasi tersebut akan menjadi jauh lebih lemah,” katanya.

Perkara itu turut diterjemahkan menerusi CyberStage Forum anjuran CyberSecurity Malaysia yang membincangkan isu Protecting Systems from Rogue AI Models and Agents, termasuk kepentingan mengawal akses, memantau aktiviti AI, menilai output, mendapatkan kelulusan manusia bagi tindakan sensitif serta menyediakan mekanisme kecemasan untuk menghentikan atau mengasingkan tingkah laku AI yang tidak selamat.

Perbincangan itu menampilkan Ketua Eksekutif Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA), Ir. Dr. Megat Zuhairy Megat Tajuddin, selain Ketua Keselamatan Siber Kerajaan UAE, H.E. Dr. Mohamed Al Kuwaiti dan beberapa pakar keselamatan siber antarabangsa.

Hari pertama – AI, Siber Siaga buka tirai CyberDSA dengan fokus ancaman baharu

Hari pertama turut menyaksikan pelancaran rasmi inisiatif Siber Siaga 2026 oleh Angkatan Tentera Malaysia (ATM), yang memberi penekanan terhadap kesiapsiagaan pertahanan siber negara.

Program diterajui Pemerintahan Siber dan Elektromagnetik Pertahanan (PSEP) itu mengangkat tema “HYPERWAR: MAN | MACHINE | DECISION”, dengan fokus kepada cabaran peperangan generasi baharu yang semakin dipengaruhi AI, automasi dan sistem autonomi.

Turut berlangsung pembukaan rasmi Siber Siaga 2026 oleh Menteri Pertahanan, Dato’ Seri Mohamed Khaled Nordin, yang mengetengahkan persoalan mengenai peranan manusia apabila teknologi semakin pantas mempengaruhi konflik dan keputusan ketenteraan.

Menerusi tema “Hyper War: Man, Machine, Decision”, beliau berkata perkembangan teknologi yang membolehkan mesin memproses maklumat dalam tempoh milisaat menuntut pertimbangan lebih mendalam terhadap hubungan antara kelajuan mesin, keputusan manusia serta aspek etika dan maruah manusia.

“Apabila teknologi mempercepatkan tempo konflik, bagaimana kita memastikan keputusan yang dibuat kekal tepat, pemerintahan kekal berkesan dan tindakan yang diambil kekal boleh dipertanggungjawabkan?,” soalnya.

Mohamed Khaled berkata, ancaman siber juga kini semakin kompleks apabila dunia semakin saling berhubung, dengan serangan bukan sahaja berupaya mengganggu infrastruktur kritikal seperti lapangan terbang, pelabuhan, grid tenaga, pengangkutan, sistem perbankan dan kemudahan kesihatan, malah boleh mencetuskan krisis nasional.

Menurut beliau, ancaman berkenaan turut melibatkan kegiatan pengintipan dan pencurian maklumat sensitif, selain cognitive warfare yang memanipulasi maklumat serta persepsi bagi mewujudkan ketidakpastian, kebimbangan dan ketidakpercayaan dalam masyarakat.

Beliau turut mengingatkan bahawa kecanggihan sistem tidak seharusnya menghapuskan tanggungjawab manusia dalam membuat keputusan, terutama apabila keputusan ketenteraan membawa implikasi terhadap kedaulatan negara, kestabilan serantau dan nyawa manusia.

“Tidak kira betapa canggihnya sistem kita, tanggungjawab untuk menjelaskan dan mempertahankan sesuatu keputusan mesti kekal pada manusia yang membuat keputusan itu,” ujarnya.

Dalam menghadapi perkembangan tersebut, Khaled berkata Malaysia sedang mengambil langkah memperkukuh keupayaan pertahanan siber negara termasuk usaha ke arah penubuhan Cyber Force sebagai perkhidmatan keempat ATM menjelang 2030.

Beliau berkata Tim Nukleus Angkatan Siber telah dibentuk sebagai asas untuk membangunkan tenaga manusia, keupayaan, struktur dan kepakaran yang diperlukan bagi membentuk pasukan siber yang berwibawa serta berkesan.

Mohamed Khaled turut menekankan empat perkara penting dalam menghadapi era Hyper War, iaitu memastikan tanggungjawab manusia kekal jelas, membina kepercayaan menerusi ujian dan assurance, melabur dalam pembangunan sumber manusia serta memperkukuh kerjasama antara kerajaan, industri dan akademia.

Jelasnya, ketahanan siber tidak seharusnya hanya tertumpu kepada usaha mencegah serangan, tetapi turut merangkumi keupayaan untuk menahan gangguan, pulih dengan pantas dan meneruskan operasi apabila teknologi terjejas.

Beliau berkata, kemajuan teknologi akhirnya perlu diterjemahkan kepada keupayaan yang mampu memperkukuh usaha melindungi negara, bukan sekadar meningkatkan kelajuan atau kecanggihan sistem.

Sementara itu, Forum Siber Siaga pula mengetengahkan persoalan bagaimana kelebihan teknologi dan kelajuan mesin perlu diseimbangkan dengan pertimbangan manusia dalam membuat keputusan taktikal serta strategik.

Hari kedua – Pertahanan, operasi siber dan kepercayaan digital jadi taruhan

Memasuki hari kedua, perbincangan CyberDSA 2026 berkembang daripada isu AI kepada persoalan lebih besar berkaitan pertahanan, operasi siber, persaingan strategik dan konflik digital.

Sesi Security Defence, Cyber Operations, Strategic Competition, Digital Conflict meneliti keperluan kerajaan dan industri memperkukuh pertahanan negara melalui keselamatan siber yang berdaya tahan, perlindungan sistem kritikal, perkongsian risikan serta kerjasama awam-swasta.

Dalam masa sama, sesi berkaitan agentic era dan insider threat menunjukkan cabaran keselamatan kini turut berubah apabila AI dan tingkah laku manusia menjadi sebahagian daripada permukaan ancaman yang perlu dipantau.

Aspek digital trust pula menjadi satu lagi tumpuan utama pada hari kedua, khususnya dalam menghadapi era AI, misinformation, pengurusan data dan peningkatan kebergantungan terhadap identiti digital.

Sesi berkenaan menekankan bahawa kepercayaan bukan lagi sekadar isu teknologi, sebaliknya menjadi aset strategik yang menentukan keyakinan masyarakat terhadap sistem digital, kerajaan dan organisasi.

Perbincangan hari kedua turut mengetengahkan pendekatan intelligence-driven dan AI-powered cybersecurity bagi membolehkan Malaysia bergerak daripada sekadar bertindak selepas serangan kepada usaha menjangka serta menyediakan pertahanan terhadap ancaman yang bakal muncul.

Hari ketiga – Keselamatan kewangan hingga air, skop daya tahan siber semakin meluas

Pada hari ketiga, skop perbincangan diperluaskan kepada daya tahan infrastruktur kritikal, merangkumi sektor kewangan, tenaga, bandar pintar dan bekalan air.

Forum Safeguarding Critical Financial Infrastructure Through Cyber Resilience menekankan kepentingan keselamatan siber dalam memastikan kesinambungan operasi institusi kewangan dan kestabilan ekonomi negara.

Antara aspek yang diberi perhatian termasuk tadbir urus, kesiapsiagaan menghadapi krisis, incident response, pengurusan risiko pihak ketiga serta kerjasama antara kerajaan dan sektor swasta.

Perbincangan turut disertai wakil CyberSecurity Malaysia, Kumpulan Wang Persaraan (KWAP), Bursa Malaysia dan International Data Centre Authority (IDCA).

Sementara itu, isu keselamatan tenaga dibincangkan dari sudut geopolitik, perubahan iklim, peralihan tenaga, daya tahan grid, bekalan LNG dan bahan api serta hubungan tenaga rentas sempadan.

Forum Building Resilient Smart Cities in a Connected World pula meneliti bagaimana bandar yang semakin bergantung kepada sistem digital dan infrastruktur saling berhubung perlu dibangunkan dengan mengambil kira gangguan teknologi, perubahan iklim, alam sekitar dan rantaian bekalan.

Turut dibincangkan ialah kepentingan teknologi ramalan, reka bentuk berdaya tahan, standard infrastruktur dan kerjasama industri bagi memastikan perkhidmatan penting bandar dapat terus berfungsi ketika berdepan gangguan.

Sesi Water and National Resilience melengkapkan perbincangan mengenai infrastruktur kritikal dengan memberi fokus kepada keselamatan air, perubahan iklim, urbanisasi, kitar semula air, penyahgaraman serta hubungan antara air, makanan dan tenaga.

Dalam masa sama, sesi khas wanita, The Sixth Sense: Seeing What Others Might Miss, memberi ruang kepada pemimpin wanita dalam ekosistem digital dan siber berkongsi pengalaman mengenai bagaimana risiko dikenal pasti, keputusan dibuat dan ketahanan organisasi dibina dalam persekitaran teknologi yang berubah pantas.

Keseluruhan rangkaian persidangan itu memperlihatkan bahawa agenda keselamatan siber hari ini tidak lagi terhad kepada soal mencegah pencerobohan atau melindungi rangkaian.

Sebaliknya, ia semakin berkait rapat dengan kemampuan sesebuah negara memastikan sistem kewangan, tenaga, air, komunikasi, pertahanan dan perkhidmatan awam terus berfungsi apabila berdepan ancaman atau gangguan.

Perkara sama dapat dilihat menerusi ruang pameran CyberDSA 2026 yang menghimpunkan teknologi merangkumi Security Information and Event Management (SIEM), Security Operations Centre (SOC), perlindungan data dan penyulitan, kriptografi, cyber range, risikan ancaman, keselamatan rangkaian, cloud dan endpoint, telekomunikasi serta teknologi satelit.

Ia turut merangkumi keupayaan pertahanan siber, peperangan siber, peperangan elektronik dan infrastruktur AI.

CyberDSA 2027 akan kembali, My Cyber Hero masuk fasa baharu

Selain pameran dan persidangan, CyberDSA 2026 turut membuka ruang kepada pertemuan antara pemain industri dengan pembuat keputusan melalui program kepimpinan siber serta lawatan VIP.

Penyertaan lebih 60 pemimpin siber antarabangsa dari 16 negara, termasuk pegawai kanan agensi keselamatan dan komunikasi, komander tentera, pemimpin pertahanan siber, pegawai kerajaan serta eksekutif teknologi, mengukuhkan kedudukan CyberDSA sebagai platform serantau untuk pertukaran kepakaran dan peluang kerjasama.

Pengerusi Aerosea Exhibitions Sdn Bhd, Tan Sri Asmat Kamaludin berkata kesinambungan penyertaan kerajaan, industri dan organisasi yang menyokong CyberDSA sejak edisi awal menjadi petunjuk penting terhadap kepercayaan yang dibina terhadap platform itu.

“Empat edisi kemudian, banyak organisasi yang menyokong kami pada peringkat awal masih berada di sini. Yang lain menyertai sepanjang perjalanan, syarikat kembali menyertai dan institusi kerajaan serta pertahanan terus memberikan kepercayaan kepada platform ini.

“Bagi kami, kesinambungan itu amat bermakna kerana dalam industri ini, kepercayaan bukan sesuatu yang boleh diletakkan dalam risalah. Ia perlu diperoleh, edisi demi edisi,” katanya.

Penutup CyberDSA 2026 turut menyaksikan NACSA melancarkan My Cyber Hero Portal, yang menjadi fasa baharu kepada inisiatif pendidikan siber yang diperkenalkan pada 2024.

Sehingga 2026, program My Cyber Hero telah mencapai lebih 21,000 pelajar di 1,100 sekolah seluruh negara dengan sokongan lebih 3,500 pendidik.

Portal itu akan memperluaskan penglibatan berkenaan daripada bengkel dan pertandingan kepada satu platform digital yang membolehkan capaian kepada pelajar serta pendidik diperluaskan.

Dalam majlis penutup sama, Ir. Dr. Megat Zuhairy mengumumkan CyberDSA akan kembali ke MITEC pada 19 hingga 21 Oktober 2027, sekali gus membawa platform berkenaan ke edisi kelima.

Katanya, kerja berkaitan keselamatan siber tidak berakhir selepas tirai CyberDSA 2026 ditutup, sebaliknya perlu diteruskan menerusi usaha memperkukuh tahap kesiapsiagaan, keupayaan dan perlindungan sistem yang digunakan masyarakat setiap hari.

“Apabila kita berkumpul semula nanti, ukuran kemajuan kita bukanlah pada jumlah perbincangan yang kita ulang, tetapi pada jurang yang telah kita atasi khususnya dari segi kesiapsiagaan, keupayaan serta perlindungan terhadap sistem yang diamanahkan kepada kita,” katanya.

Dengan berakhirnya tiga hari CyberDSA 2026, satu perkara semakin jelas, dalam dunia yang semakin bergantung kepada AI, data dan sistem yang saling berhubung, keselamatan siber bukan lagi agenda sampingan  menjadi asas kepada kepercayaan, daya tahan dan kedaulatan digital sesebuah negara.